درباره اداره کل   خانه خبر دانش و تکنولوژی محیط زیست استانها انتقادات و پیشنهادات ارتباط با ما
 
 
مقالات
سه‌شنبه 7 آذر 1391 گرگ: بد نام بی دلیل بتول عابدی – کارشناس محیط زیست

گرگ با نام علمی canis lupus  از خانواد سگ سانان ، شبیه سگ اما بزرگتر از آن بوده  که به صورت وحشی در محدوده‌ جغرافیایی بسیار گسترده‌ای زندگی می‌کند و در کلیه زیستگاههای ایران به جز در مناطقی که انسان دست به کشتار وسیع آن زده است وجود دارد.

آنچه که باعث دوام جمعیت گرگ در طی سالیانی که بشر رفتار نا مهربانانه ای با این حیوان داشته، شده است، پر طاقتی و توان زیاد این حیوان برای راه رفتن های طولانی و پیدا کردن مامن و غذا در  شرایط سخت می باشد. بطوری که امکان دارد این حیوان در یک روز مسافت 100 کیلومتر را با سرعت کم بدود. تنوع زیاد برنامه غذایی گرگ نیز مزید بر علت شده و  این موجود را در مقابل شرایط بی غذایی مقاوم کرده است بطوری که علاوه بر تغذیه از علفخوارانی مانند قوچ و میش کل و بز، آهو و... از لاشه های حیوانات و در برخی موارد به گیاهخواری مثلا خوردن هندوانه نیز روی می آورد.

متاسفانه در سالهای اخیر  شاهد حمله گرگ ها به گله های گوسفند در فصول سرد  هستیم که منجر به خسارات مالی می گردد.

آنچه مسلم است این است که حملات متعدد گرگها در اکثر موارد باز خورد فعالیت های نادرست انسان است. بطوری که کم شدن طعمه های طبیعی گرگ به علت خشکسالی، شکار بی رویه و یا تخریب زیستگاه حیواناتی مثل کل و بز و قوچ و میش و.... که از غداهای اصلی گرگ هستند، از عوامل پرسه زنی گرگ ها در اطراف مناطق مسکونی و دامی است. دپو شدن ضایعات دامی علی الخصوص در مجاورت مرغداری و دامداری ها، دفع نامناسب و بدون مکان یابی صحیح پسماندها در  حاشیه اکثر شهرها و روستاها موجب می شود گرگ ها منبعی مناسب برای تامین غذای مورد نیاز خود پیدا کرده و در اطراف این گونه مراکز تجمع یابند.

البته نقش گرگ ها در کنترل جوندگانی مثل انواع موشها و خرگوشها که در نهایت به نفع بشر تمام شده و نوعی کنترل بیولوژیکی بدون هزینه می باشد را نباید نادیده انگاشت. گرگ ها با تغذیه از علفخواران از تخریب بی رویه مراتع جلوگیری می کنند و همچنین با خوردن حیوانات مریض روند انتخاب طبیعی را تسهیل کرده و باعث می شوند گونه های مریض از جوامع جانوری حذف شده و این عمل مانند یک فیلتر برای بقای اصلح عمل می کند و باعث می شود  سلامت افراد باقیمانده  تضمین گردد. از طرف دیگر گرگ با لاشه خواری روند تجزیه را در طبیعت آسان می کند.

خداوند به گرگ نیز مانند همه موجودات دیگر حیات عنایت کرده و سهمی از بقا  در طبیعت برای او قرار داده است . گرگ مانند دیگر جانوران نیاز به تغذیه دارد و در مقابل زندگی و زنده بودن خود  به طبیعت و به انسان خدمات  متعددی کرده و بخش پر اهمیتی از چرخه غذایی را به خود اختصاص می دهد.

هر ساله با فرا رسیدن فصل سرما و همزمان با کم شدن غذا، احتمال نزدیک شدن گرگ به مراکز مسکونی و محل های نگهداری دام زیاد می شود. گرگ در عین درنده خویی حیوانی ترسو بوده  و با مشاهده‌ اولین اقدام انسان، صحنه را خالی می‌کند. اما در عوض به هنگام شدت گرسنگی، بسیار درنده خو و بی‌باک است. بنا بر این در مقابل حیوان گرسنه ای که حق خود را از طبیعت می خواهد، چاره جویی باید کرد. حصار کشی مناسب محل نگهداری دامها، استفاده از سگ گله، چوپان، استفاده از روشنایی مناسب در شب، اطمینان از بسته بودن مدخلهای ورودی و  بیمه کردن حیوانات از اقدامات پیشگیرانه و عاقلانه ای است که منجر به حفظ دامها و در عین حال جلوگیری از کشتار بی رحمانه این موجودات است.

عدم شکار حیات وحش که غذای مورد علاقه گرگ ها است نیز باعث افزایش حمله گرگها به دامهای اهلی می گردد.  چرا که با شکار حیات وحش ( از قبیل کل و بز قوچ و میش و ...) نه تنها نسل آنها در دراز مدت نابودی شده , بلکه از آنجایی  که طعمه مطلوبی برای گوشتخوارانی  مانند گرگ  هستند،  کاهش جمعیت آنها منجر به حمله گرگ های گرسنه به مراکز مسکونی و دامها شده و زندگی بشر را به مخاطره می اندازند.

لازم به ذکر است سازمان حفاظت محیط زیست از پرداخت هر گونه خسارت معذور است و هم استانی های محترم باید اقدامات پیشگیرانه با انجام راهکارهای فوق الذکر را به عمل آورند.

نکته دیگر لازم به ذکر، این است که رها سازی گرگ های دارای پلاک توسط سازمان محیط زیست، ادارات کل و ادارات تابعه شایعه ای بیش نیست و فقط دستاویزی برای از بین بردن نسل این موجودات به بهانه غیر بومی بودن آنها است و از آنجایی که این عمل رفتاری مداخله جویانه در چرخه های زیستی است و با اهداف سازمان که همانا صیانت و حفاظت از حیات  وحش است مغایرت دارد، سازمان حفاظت محیط زیست در صورت مشاهده احتمالی مواردی از این قبیل نیز با آن مقابله خواهد کرد.

امید آنکه انسان با بلند نظری گرگ را به عنوان یکی از اجزای پر اهمیت آفرینش  فراموش نکند و با دست کشیدن  از این دشمنی یک طرفه از نابودی این حیوان جلوگیری کند.

 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر
 
:: تمامی حقوق وب سایت متعلق به سازمان حفاظت محیط زیست می باشد ::