محیط زیست در آیینه رسانه ها

مرهمی برای زخم های زمین باشیم مرهمی برای زخم های زمین باشیم

کاری - نیازهای بی پایان انسان و میل او به پیشرفت و توسعه باعث شده تا در طول سالیان متمادی به جان زمین بیفتد و تمام عناصر آن را خودخواهانه از بین ببرد و یا مورد استثمار قرار دهد. بیابان زایی یکی از نگران کننده ترین چالش های امروزی دنیاست که ذره ذره زمین را می خورد و در نهایت  از آن متروکه ای بی آب و علف به جای  می گذارد. افزایش سطح بیابانی در دنیا موجب شده تا نهادهای بین المللی برای مقابله با این معضل جهانی، دست در دست هم دهند تا راهکارهای علمی و اصولی ارائه کنند و با فعالیتی به نام بیابان زدایی به مقابله با این درد برخیزند.

 یک چهارم عرصه های جهانی

 را بیابان تشکیل می دهد

 مدیرکل منابع طبیعی خراسان جنوبی با بیان اینکه 25 سال پیش، 17ژوئن (27 خرداد) به عنوان روز جهانی مقابله با بیابان زایی توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد معرفی گردید، افزود: با آگاهی بخشی در سطوح جهانی و ملی برای کاهش خسارات زیست محیطی بیابان زایی و تقویت پاسخ به خشکسالی های در پیش رو، فعالیت های  اولویتی در دستور کار کشورهای عضو قرار گیرد.

علیرضا نصرآبادی با بیان اینکه یک چهارم عرصه‌های جهانی را بیابان تشکیل می‌دهد، اظهار کرد: وضع خراسان جنوبی به نسبت سایر مناطق بحرانی‌تر  است. وی با بیان اینکه منظور از «بیابان‌زایی» الزاما گسترش بیابان‌های موجود نیست بلکه این اصطلاح بیشتر برای بیابانی شدن زمین‌های قابل‌کشت و مراتع هم به‌ کار می‌رود، بیان کرد:  در اغلب موارد علت آن کم‌آبی، مدیریت نادرست منابع آبی و بهره‌برداری بیش از ظرفیت از زمین است. وی ادامه داد: خاک یک منبع طبیعی تجدیدناپذیر است که تشکیل آن میلیون‌ها سال طول کشیده است و از بین رفتن آن در طول حیات بشر قابل جبران نیست. مدیرکل منابع طبیعی خراسان جنوبی ادامه داد: بیابان‌زایی و فرسایش خاک در کنار تغییرات اقلیمی (خشکسالی) و کمبود آب های شیرین سه بحران محیط‌زیستی دنیای امروز هستند.

 سیاست های نادرست، بحران را عمیق تر می کند

 وی با بیان اینکه هدر رفت آب در روش‌های سنتی آبیاری، استفاده بیش از حد از منابع آبی و بی‌توجهی به ظرفیت چراگاه‌ها، روند بیابان‌زایی را شتاب می‌دهد، خاطر نشان کرد:  سیاست‌های نادرست مسئولان بحران را عمیق‌تر می‌کند. وی بیان کرد: سدسازی بی‌رویه و حفر چاه‌های عمیق در کوتاه مدت و در مناطق محدودی به رونق کشاورزی می‌انجامد اما در بلندمدت و در اغلب موارد، خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها و افزایش بیابان‌ها را در پی دارد. وی عنوان کرد: در سال جاری و به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد روز جهانی مقابله با بیابان زایی “بیایید با هم جهانی سبز بسازیم” به عنوان شعار این روز توسط این سازمان تعیین گردیده است و از تمام کشورها می خواهد، محیط مناسبی برای مردم ایجاد نمایند تا در جوامع و کشورهای عضو، گام های شایسته ای برای ایجاد ثروت، رشد اقتصادی و فراهم نمودن امنیت غذایی کافی، آب پاک، انرژی و... برداشته شود. نصرآبادی با بیان اینکه حدود 96.5 درصد از  مساحت استان را عرصه های طبیعی در بر می گیرد اظهار کرد:  حوزه های آبخیز با رویکرد جامع و سیستمیک مدیریت می گردد. وی با اشاره به اینکه این استان با قرار داشتن بر روی کمربند خشک و نیمه خشک نیمکره شمالی دارای ذخایر منابع آبی بسیار ضعیف و نزولات جوی کم، تبخیر سالیانه بسیار شدید و میزان پوشش گیاهی اندک است، عنوان کرد:  بر اساس این شرایط  ازتمام عرصه های طبیعی استان 36 درصد را عرصه های بیابانی و 50 درصد را مراتع کم تراکم بیابانی تشکیل دهد.

 وی با اشاره به اینکه خراسان جنوبی با 12 میلیون و 989 هزار و 284 هکتار اراضی بیابانی و مراتع کم تراکم بیابانی، دومین استان بیابانی کشور است، ادامه داد: با توجه به وضع اقلیمی و جغرافیایی 86 درصد مساحت استان را بیابان تشکیل می دهد

مدیرکل منابع طبیعی  تاکید کرد: می توان بارندگی کم و با پراکنش نامناسب، میزان تبخیر سالانه بیشتر از میزان ریزش نزولات جوی سالانه، فقر پوشش گیاهی و وجود بادهای فرساینده را از ویژگی های نواحی بیابانی استان به شمار آورد.

 ۳۵ کانون بحرانی فرسایش بادی در استان

 وی با بیان اینکه از مساحت استان  ۵۲ میلیون و ۴۳۰ هزار و ۹۶ هکتار آن تحت تاثیر فرسایش بادی است، افزود: از این سطح ۲۱ میلیون و ۴۴۷ هزار و ۲۹ هکتار  آن جزو کانون های بحرانی فرسایش بادی در 35 کانون بوده که در تمام شهرستان ها پراکنده می باشد. وی تاکید کرد: میزان خسارت فرسایش بادی به منابع زیستی و اقتصادی در کانون های بحرانی فرسایش بادی استان سالیانه  بیش از ۲۰  میلیون ریال برآورد گردیده است.وی عنوان کرد: در بیشتر نقاط کشور با سه معضل تخریب سرزمینی، کمبود آب و گرمایش زمین

رو به رو هستیم.وی ادامه داد: مجاورت خراسان جنوبی با دو کویر بزرگ ایران، وزش بادهای ۱۲۰ روزه سیستان و خشکسالی‌های ۲۰ ساله جایگاه منابع طبیعی را در راستای حراست از فضای سبز و سازش با شرایط پیش روی استان بیشتر می‌کند.

 خراسان جنوبی پنجمین استان درگیر گرد وغبار

  نصرآبادی ادامه داد: همچنین این استان جزو پنج استان درگیر پدیده گرد و غبار است که نگاه ویژه مسئولان را می‌طلبد. وی با بیان اینکه اکنون الگوی مدیریت جامع رویکرد سازمان جنگل‌ها و امور آبخیزداری و اساس کار، مشارکت‌های مردمی است، افزود:  از اهداف اجرای پروژه ملی روی آوری به سمت پایداری آب و خاک و تثبیت اشتغال است. نصرآبادی با بیان اینکه لازم است در زمینه مقابله با ریزگردها نگاه جدی‌تری داشته باشیم، افزود: اگر چه کارهای  زیادی برای بیابان‌زدایی انجام‌شده، اما کافی نیست.

 ماسه های روان و گرد وغبار 

موجب افزایش بیابان می شود

 نصرآبادی، ماسه‌های روان را از دیگر عوامل افزایش بیابان دانست و گفت: همچنین گرد و غبار پدیده‌ای مستمر بر افزایش بیابان است. وی  اجرای عملیات بیابان‌زدایی، اجرای پروژه‌های بین‌المللی ترسیب کربن در نهبندان و اجرای طرح‌های گوناگون بیابان‌زدایی را از دیگر کارهای انجام‌شده دانست. وی با بیان اینکه فرسایش بادی بر افزایش ریزگردها تاثیر گذار است، یادآور شد: در منطقه بشرویه و چاهداشی  ماسه بادی بالا رفته و بیشتر است. به گفته وی، ماسه بادی باعث گرد و غبار و قطع برق ادارات شده و همچنین موجب شوری آب و خاک می شود در نتیجه کاهش پوشش گیاهی را در پی دارد. نصرآبادی ادامه داد: تاغزارها و پوشش گیاهی جنبه حفاظتی دارد و  بیشتر تاغزارها در بیابان ها قدمت طولانی دارند. وی اظهار کرد:  از مشکلاتی که در چند سال اخیر تاغزارهای استان را تهدید می‌کند شپشک سفید تاغ است که در برخی نقاط سبب خشکیدگی و از بین رفتن جنگل‌های دست کاشت شده است

وی با اشاره به اینکه عرصه های مستعد شناسایی شده با استفاده از روش مالچ پاشی توام با نهالکاری تثبیت خواهد شد، افزود: اجرای این طرح تاثیر چشمگیری در زمینه تحقق اهداف مد نظر، تثبیت عملیات بیولوژیک و در نتیجه سلامت مردم و پایداری اکوسیستم خواهد داشت.

هشدار برای تخریب سرزمین!

 مدیر کل محیط زیست  نیز با اشاره به اینکه در سال 1992، سران کشورهای جهان در ریودوژانیرو آرژانتین جمع شدند و تصمیم قاطع گرفتند که پدیده تخریب سرزمین یا بیابان زایی معضلی جهانی است، یادآور شد: بنابراین 27 خرداد (برابر با 17 ژوئن) را به عنوان روز مبارزه با خطرهای تخریب سرزمین نامگذاری کردند. در این روز به مردم جهان هشدار داده می شود تا حدودی، تخریب سرزمین را کاهش دهند.حسن اکبری با اشاره به چالش های مهم زیست محیطی در استان از جمله آب، گرد و غبار، تخریب زیستگاه اظهار کرد: اگر اعتبارات پژوهشی به اداره کل حفاظت محیط زیست اختصاص داده شود قطعا  از ظرفیت این مرکز استفاده خواهد شد. وی آموزش و فرهنگ سازی را مهمترین نیاز استان به لحاظ محیط زیستی عنوان کرد و افزود: لازم است مطالبه گری در حوزه محیط زیست هم از طرف مردم شکل بگیرد و هم یک مسئولیت پذیری در حوزه محیط زیست در تصمیم سازان استان رخ دهد. وی خاطر نشان کرد: خراسان جنوبی از نظر شدت بیابان زایی جزو پنج استان اول کشور است و آبیاری نامناسب و استفاده از سموم شیمیایی در استان نیز از کیفیت خاک کاسته است.

چرای بی رویه، فرسایش  از چالش های

 پیش روی خاک در استان

 اکبری افزود: چرای بی‌رویه دام، ایجاد را‌ه‌های دسترسی به معادن و فرسایش خاک از مهم‌ترین چالشهای پیش روی خاک در خراسان جنوبی است. وی با بیان اینکه فعالیت های بیابان زدایی این استان ً بیشتردر قالب دو پروژه شاخص نهال کاری و مدیریت روان آب های سطحی انجام می گردد، بیان کرد:  عملیات نهال کاری در اراضی با شیب کم و پوشش گیاهی فقیرتر و عملیات احداث هلالی آبگیر در عرصه های با شیب انجام می شود.

 بیابان، سومین چالش مهم جهانی محیط زیستی

 وی با بیان اینکه گسترش بیابان بعد از تغییر اقلیم و کمبود آب شیرین سومین چالش مهم جامعه جهانی به حساب می آید، ادامه داد: در خراسان جنوبی خطر بیابانی شدن بیش از هر جای دیگر احساس می شود و نیازمند توجه ویژه مسئولان به حوزه بیابان  است. وی با اشاره به اینکه نکته کلیدی برای رها شدن از معضل بیابان پیشگیری از تخریب طبیعت است ،

افزود: با افزایش آگاهی عمومی خصوصا جوامع محلی طبیعت نجات پیدا می کند. مدیرکل محیط زیست خاطر نشان کرد: با توجه به نقش نظارتی حفاظت محیط زیست انجام طرح های مطالعاتی مرتبط و خرید و نصب ایستگاه های پایش سنجش کیفی هوا  روزانه انجام می شود.

 اکبری با اشاره به معضلات کاهش منابع آب های زیرزمینی، بحران و تنش آبی، پراکندگی نامناسب زمان بارش و تبخیر بالا ادامه داد: گسترش پدیده بیابان زایی، فرونشست زمین در تعدادی از دشت ها، افت شدید سفره آب های زیرزمینی، نبود امکان توسعه صنعتی و کشاورزی را از جمله دیگر تهدید های زیست محیطی استان عنوان کرد. وی می گوید: استفاده غیر اصولی از منابع طبیعی توسط انسان، ایجاد انواع آلودگی از قبیل آلودگی هوا، آب، خاک و تجمع مواد زاید و آلوده کننده ها در محیط از دیگر آسیب های زیست محیطی استان است.وی تاکید کرد: اگر تفکر محیط زیستی و حفظ طبیعت دغدغه همه مردم باشد، می توان به آینده طبیعت امیدوار باشیم.

 جنگل کاری و نهال کاری باید کارشناسی باشد

 وی به اهمیت فرهنگ درختکاری اشاره کرد و افزود: قطعا برای نهال کاری و جنگل کاری نیاز به کار کارشناسی است. مدیرکل محیط زیست ضمن اشاره به تخلیه سفره های زیر زمینی افزود: درختکاری باید بیولوژیک و مناسب با منطقه و زیر نظر متخصصان باشد

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی تاکید کرد: بخش زیادی از مدیریت آلودگی هوا مربوط به ترافیک، مصرف انرژی و آب و بخشی به مدیریت عرصه های طبیعی بر می گردد با توجه به اینکه بزرگترین مشکل کشور در حوزه آلودگی هوا تقریبا گرد و غبار است، بنابراین نیاز به همگرایی در این زمینه داریم. وی با بیان اینکه استان علاوه بر خشکسالی ، با گرد و غبار و ریزگردها نیز مواجه است، ادامه داد:  استان با افزایش ریزگردها رو به روست به گونه ای که ذرات آن کمتر از پنج میکرون است این پدیده در اثر فرسایش بادی در منطقه ای انجام می شود که متاثر از کانون های داخلی و خارجی باشد.

بيشتر
سال 1398  سال رونق تولید