2 خردادماه روز جهانی تنوع زیستی وضعیت تنوع زیستی در خراسان جنوبی در زیستگاههای خراسان جنوبی ، بیش از 1۰۰۰ گونه گیاهی، حدود 310 گونه جانوری شامل 60گونه از رده پستانداران، 197 گونه پرنده،50 گونه از رده خزندگان و 3 دوزیست شناسایی شده اند
در آستانه روز جهانی تنوع زیستی اکبری مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی در مصاحبه با روابط عمومی این اداره کل گفت: در سال جاری دوم خردادماه به عنوان روز جهانی تنوع زیستی با شعار راه حل ها در طبیعت نهفته است نامگذاری شده است .
تعریف تنوع زیستی
 وی با اشاره به تعریف از تنوع زیستی  گفت:  تنوع زیستی سطوح مختلف زندگی بر روی زمین و الگوهای طبیعی آن است؛ تنوع زیستی که امروز شاهد آن هستیم، محصول میلیاردها سال تکامل موجودات است که به وسیله فرآیندهای طبیعی و البته به‌طور فزاینده‌ای تحت تأثیر انسان به وجود آمده است بنابراین، ما بخش جدایی‌ناپذیر از این تنوع زیستی و به طور کامل وابسته به آن هستیم.
راه حل ها در طبیعت نهفته است
 مدیرکل حفاظت محیط زیست استان افزود: در حالیکه در عصر حاضر نسبت به این موضوع مهم که تنوع زیستی یک سرمایه‌ی همگانی است و ارزش فوق‌العاده‌ای برای نسل‌ امروز و نسل‌های آینده دارد، شناخت رو به رشدی مشاهده می‌شود اما متاسفانه، تعداد زیادی از گونه‌ها با پیامدهای ناشی از فعالیت‌های انسانی، در حال کاهش است.وی با اشاره به شعار سال جاری روز جهانی تنوع زیستی که تحت عنوان  راه حل ها در طبیعت نهفته است گفت: حفاظت از تنوع زیستی، در واقع حفاظت از منافع انسان و دیگر موجودات حیات است. منابع زیستی  ستون‌هایی هستند که تمدن‌ها بر روی آنها بنا شده‌اند. تامین کننده‌ی اصلی مواد اولیه در صنایع مختلف مانند کشاورزی، داروسازی، لوازم بهداشتی، ساخت و ساز و .. منابع طبیعی و زیستی هستند که از دست دادن تنوع زیستی، مواد غذایی مورد نیاز ما ، دارو، انرژی و فرصت‌های تفریحی و گردشگری ما را( به دلیل ازبین رفتن بوم‌سازگان‌ها) تهدید می‌کند.اکبری در ادامه مصاحبه خود گفت:افزون بر این، مجموعه‌ی وسیعی از تعاملات میان اجزای مختلف تنوع زیستی، این سیاره را برای همه‌ی  گونه‌ها، از جمله انسان، قابل سکونت ساخته است و سلامت شخصی ما و سلامت اقتصاد و جامعه‌ی انسانی ما، به عرضه‌ی مداوم خدمات مختلف از سوی محیط زیست وابسته است که جایگزین دیگری برای آنها وجود ندارد.. به عنوان مثال، اتفاقی که در طبیعت برای کنترل آفات توسط موجودات مختلف با تغذیه از یکدیگر می‌افتد، قابل جایگزینی حتی با صرف هزینه‌های هنگفت از سوی انسان نیستند. یا تکثیر گیاهان مختلف و زادآوری که به هنگام گرده‌افشانی، توسط حشرات و پرندگان انجام می‌شود، با هیچ روش دیگری امکان پذیر نیست.
وضعیت تنوع زیستی استان خراسان جنوبی
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت:اقليم استان از نوع خشك و بياباني است، اما با توجه به موقعيت قرارگيري مناطق پست يا مرتفع، به دو دسته خشک و گرم و خشک و ملایم تقسيم مي شود. شرایط توپوگرافیک و تشکیلات زمین شناسی منجر به پیدایش تنوع بیولوژیک بی نظیر و متنوعی در استان گردیده است. به طوری که در زیست گاه های استان، بیش از 1۰۰۰ گونه گیاهی، حدود 310 گونه جانوری شامل 60گونه از رده پستانداران، 197 گونه پرنده،50 گونه از رده خزندگان و 3 دوزیست شناسایی شده اند. از جمله گونه های شاخص استان می توان به یوزپلنگ ایرانی، پلنگ، آهو، قوچ و میش، کل و بز، جبیر، انواع گربه سانان کوچک، روباه شنی، خرگوش، روباه معمولی، گرگ، کفتار، هوبره، زاغ بور، انواع پرندگان شکاری، آگامای سر وزغی ایرانی، انواع مارها، لاک پشت آسیایی و لاک پشت مهمیزدار اشاره نمود.اکبری افزود: اگرچه اغلب مناطق استان دارای اقلیم بسیار خشک میباشد، ولی تالابها و آبگیرهای استان از جمله پناه گاه حیات وحش تالاب کجی نمکزار نهبندان علاوه بر پرندگان ساکن همه ساله میزبان جمعیتهای بزرگ از پرندگان مهاجر از قبیل: انواع آبچلیک، انواع حواصيل، آنقوت، خوتكا و انواع اردك، فالاروپ، پاشلک، سنقر، دم جنبانک ابلق، انواع کشیم و ...  هستند که در میسر خود به طرف مناطق زمستان گذرانیشان در قاره آفریقا و شبه قاره هند، در تالابهای استان مستقر میشوند.
عوامل تهدید تنوع زیستی استان
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان در ادامه مصاحبه خود اظهار کرد:متاسفانه عوامل متعددی مانند ، بهره برداری ناپایدار از منابع پایه و فعالیتهای انسانی مخرب به ویژه در نواحی روستایی،چرای بی رویه در برخی مراتع،دفع نامناسبت پسماندها و شکار غیرمجاز  تنوع زیستی استان را به شدت تهدید میکند.. انحراف مسیرهای آبی و تداوم خشکسالی و برداشت بی رویه از سفره آب های زیرزمینی، در حال خشک کردن منابع محدود آبی استان است.  شکار بی رویه وتخریب و تبدیل زیستگاهها بسیاری از این پرندگان را در فهرست گونه های در معرض خطر قرارداده است.زیست بومهای طبیعی استان با بحرانها و تهدیدهای متعددی روبه رو شده است به طوری که بر اساس فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)، در سال 2014 تعداد 5 گونه پستاندار (یوزپلنگ، قوچ و میش، کل و بز، آهو، زرده بر)، 6 گونه پرنده (بالابان، کرکس کوچک، عقاب تالابی، عقاب شاهی، هوبره، اردک سرسفید)، 3 گونه خزنده (لاک پشت آسیایی، لاک پشت مهمیز دار و آگامای سروزغی ایرانی) در زمره گونه های در معرض تهدید قرار گرفته اند. اگرچه فعالیتهایی برای جلوگیری از تخریب تنوع زیستی و احیای منابع طبیعی آسیب دیده صورت گرفته است ولی عوامل مختلفی مانند وقوع دوره های خشکسالیهای طولانی و مکرر وبهره برداری بی رویه از منابع آبی، خاک و پوشش گیاهی، زوال تنوع زیستی را شدت بخشیده است.
راه های حفاظت از تنوع زیستی و بهره برداری پایدار از آن
 مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت :به منظور حفاظت از تنوع زیستی موجود، نمونه هایی شاخص از طبیعت و زیستگاههای استان در قالب 3 پناهگاه حیات وحش و 6 منطقه حفاظت شده و نیز مناطق شکار ممنوع حفاظت میگردند. وی در خصوص راه های حفاظت از تنوع زیستی و بهره برداری موثر از آنها با توجه به موارد فوق الذکر، انجام اقدامات ذیل در راستای حفاظت مؤثر از تنوع زیستی و بهره برداری پایدار از آن ضروریست:لحاظ نمودن شاخص های تنوع زیستی، اهداف و استراتژی های ویژه برای عملی نمودن اولویت های کنوانسیون تنوع زیستی،  ارتقای سطح آگاهی اجتماعی و فرهنگ سازی در مورد حفاظت و بهره برداری پایدار از منابع و اجزای تنوع زیستی با همکاری فعال رسانه ها،-  اجرای طرح آمایش سرزمین و بهره برداری از نتایج حاصل از مطالعات آمایش سرزمین و توان اکولوژیک و پایداری منابع طبیعی،  انجام مطالعات میدانی بر روی گونه ها  و اکوسیستمهای منتخب برای درک بهتر از وضعیت تنوع زیستی و به کارگیری روشهای صحیح حفاظت و احیای گونه های اندمیک در معرض خطر، حمایت از پروژه های حفاظتی با مشارکت جوامع و آحاد مردم در خصوص مدیریت منابع طبیعی، بهره برداری پایدار و حفاظت از تنوع زیستی.
مشارکت عمومی در راستای حفاظت از تنوع زیستی
اکبری در پایان مصاحبه خود با بخش روابط عمومی اداره کل گفت: یک دستگاه و یا نهادی به تنهایی نمی تواند از تنوع زیستی  حفاظت و حراست کنند در این راستا، همکاری کلیه دستگاه های اجرایی و مسئولان ، آحاد جامعه ، دوستداران و علاقمندان به محیط زیست، سمن ها و تشکلهای زیست محیطی  میتواند در حفاظت از تنوع زیستی و رعایت ملاحظات زیست محیطی، نقشی مهم و موثری داشته باشند  .
 
بيشتر
سال 1398  سال رونق تولید